યુવક-યુવતીઓ અને તેમના મા-બાપ વચ્ચે વધતા જતો તણાવ

જનરેશન ગેપ  (વૃધ્ધ મા-બાપ અને યુવાન પુત્ર-પુત્રીઓ)

આ વિષય આજે પણ પ્રાસંગિક છે. આપણે આસરે અર્ધી સદી થી જનરેશન ગેપની વાતો કરતા આવ્યા છીએ પણ તેની ખરી અસર અત્યારે જોવા મળે છે. ગેપ વધે છે અને વધારે ઝડપથી વધતો જાય છે. એના અનેક કારણો છે, માનવ જાતીની ઝડપી પ્રગતિ આમાનું એક મુખ્ય કારણ છે. દરેક પેઢી તે સમયમા વર્તમાન સમાજની નકલ કરે છે, થોડી દલીલો અને થોડી તાણ અનુભવ્યા પછી તેમના જીવન દરમ્યાન થયેલા સામાજીક ફેરફારોને અપનાવી લઈ અને તે આવતી પેઢીને વારસામા આપે છે.

બદલાતી શિક્ષણ પધ્ધતિ

આમા સૌથી મોટી અસર બદલાતી શિક્ષણ પધ્ધતિની છે. પચાસ વરસ પહેલા શિક્ષણ જીવનના મૂલ્યો પર આધારિત હતું. શિક્ષણ સાથે સંસ્કાર સિંચન થતું. વડિલોને માન આપવાની વાતને ખૂબ જ મહત્વ આપવામા આવતું. આજનું શિક્ષણ ફક્ત જ્ઞાન વધારે છે.જ્ઞાન વધારવા ઉપર એટલું જોર આપવામા આવે છે કે બાળકને બીજી ચીજો શિખવવા માટે અવકાશ જ રહેતો નથી. હા, થોડી શિસ્ત અને “મેનર્સ” જરૂર શિખવવામા આવે છે.

લુપ્ત થતા સંયુક્ત કુટુંબો

સંયુક્ત કુટુંબોમા સંબંધો અને સંબંધોનો અર્થ આપમેળે સમજાઈ જતું. વડિલો સાથે કેમ વરતવું એ આપમેળે સમજાઈ જતું. સંયુક્ત કુટુંબમા સબળા લોકો નબળા લોકોને વગર માગ્યે મદદ કરતા, દાખલા તરીકે વૃધ્ધોને ઊઠવા બેસવાની તકલીફમાં જે હાજર હોય તે હાથ ઝાલતા. કુટુંબમા કોઈ મતભેદ થાય તો વડિલો સમજદારીથી અને કોઈને પણ અન્યાય કર્યા વગર હલ કરતા. આમ કરવાથી વડિલો પ્રત્યેનો આદર-ભાવ વધતો.

આર્થિક સ્વતંત્રતા

બીજી એક મહત્વની વાત યુવાનોની આર્થિક સ્વતંત્રતાની છે. અગાઉ સંતાનો મોટા થાય એટલે કુટુંબના વ્યવસાયમા જોડાઈ જતા. આ વ્યવસાયની બાગદોર કુટુંબના મુખિયાના હાથમા રહેતી. યુવાનોના હાથમા જરૂરત પૂરતા પૈસા રહેતા અને વડિલોને એનો હિસાબ આપવો પડતો. આજનો યુવાન ભણી ગણીને સ્વતંત્ર વ્યવસાય અથવા નોકરી કરે છે. પોતાની આવક પોતાની પાસે રાખે છે અને પોતાની મરજી પ્રમાણે વાપરે છે.

આંતર જ્ઞાતિય અને આંતર જાતિય લગ્નો

બીજી એક અગત્યની વાત આંતર જ્ઞાતિય અને આંતર જાતિય લગ્નો છે. પોતાની જ્ઞાતિમા પરણીને આવેલી કન્યાને કુટુંબના રીત-રિવાજની સમજ હોય છે. સાસુ-સસરા, જેઠ-જેઠાણી, દિયર, નણંદ વગેરે સાથે કેમ વરતાય એની એને સમજ હોય છે. બીજી જ્ઞાતિ અથવા બીજી જાતીમાંથી આવેલી વ્યક્તિને આ બધું શિખવા સમજવામા સમય લાગે છે.

પોતાના વર્તુળમા આગવી છાપ

યુવાનો અને તેમના મા-બાપ વચ્ચેના તણાવના બીજા પણ અનેક કારણો છે. આજના યુવાન યુવતિઓ પોતાના મિત્ર વર્ગમા પોતાની એક છાપ ઊભી કરે છે, અને તેને જાળવી રાખવા માટે સજાગ હોય છે. પોતાના આ મિત્ર વર્ગની હાજરીમા મા-બાપ એવું કંઈ ન બોલી બેસે કે એવું કંઈ ન કરી બેસે કે જેનાથી એમની આ છાપ પર અસર થાય એની તાણ એમને હંમેશ રહેતી હોય છે.

યુવક-યુવતીઓ અને તેમના મા-બાપ વચ્ચે વધતા જતા તણાવના બીજા અનેક કારણો ઉમેરાતા જાય છે. સહેજે સવાલ ઊઠે છે કે આનો ઉપાય શું છે? Back to basics તો શક્ય જ નથી. તો પછી શું યુરોપ અમેરિકાની સામાજીક જીવન શૈલી અપનાવી લેવી? આ શૈલીમા બાળકો ભણી ગણીને મોટા થઈ જાય એટલે એમને વણમાગી સલાહ આપવાનું બંધ કરવું, એમની દિનચર્યામાં માથું ન મારવું, પોતાની કમાઈના પૈસા કેવી રીતે ખર્ચ કરે છે એની ફીકર કરવાનું છોડી દેવાનું, પતિ-પત્નીના આપસના સંબંધો અને એક બીજા સાથેના વર્તનમા માથું નહિં મારવાનું, પોતાના બાળકોને કેવું શિક્ષણ આપવું કેવી manners શેખવવી એ એમના પર જ છોડી દેવાનું, વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. આવું કરવાથી કદાચ યુવક-યુવતિઓ પોતાના મા-બાપને વધારે માન આપસે અને બે પેઢી વચ્ચેની અથણામણો ઓછી થશે.

આ વિષય પર લખવાનું કારણ એક જ છે અને તે કે આ વિષય આપણા બધાને લાગુ પડે છે. આનું નિરાકરણ આપણે સૌએ ભેગા મળીને કરવાનું છે.

a common problem needs a common solution.

-પી. કે. દાવડા

About Piyuni no pamrat ( પિયુનીનો પમરાટ )

"પિયુનીનો પમરાટ " પારૂ કૃષ્ણકાંત "પિયુની"નો ગુજરાતી બ્લોગ . ગુજરાતી કવિતા , પ્રેમકાવ્યો, બોધકાવ્યો, પ્રકૃતીકાવ્યો, પ્રેરણાત્મક વાર્તા ..કથાઓ , મીઠા સંભારણા, "અનુભાવવાણી", પ્રેમ, All about Love , Food for thought , અને બીજું ઘણું બધું...... પ્રેમનું ઝરણું બની વહેવું મુજને , સ્વજનોના હ્રદય મહીં રહેવું મુજને , મોગરો બનીને મહેકવાને ચાહું. પધારો આપનું હ્રદયથી સ્વાગત છે. પારૂ કૃષ્ણકાંત 'પિયુની'
This entry was posted in મને ગમતું .... and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

6 Responses to યુવક-યુવતીઓ અને તેમના મા-બાપ વચ્ચે વધતા જતો તણાવ

  1. hema patel says:

    આજના સમયને અનુલક્ષીને , આપનો આ લેખ ઘણોજ મહત્વ પૂર્ણ છે .
    આજે આ એક મોટો સવાલ છે, તેનો કોઈ ઉપાય નથી અને દિવસે દિવસે
    આ સમસ્યા વધતી જશે ઓછી નહી થાય, આપે આ સમસ્યા બહુજ સરસ
    રીતે સમજાવી છે અને સત્ય હકીક્ત છે .

    Like

  2. Ramesh Patel says:

    સમસ્યાનું સર્જન થાય છે અને સમાજે રસ્તો શોધવો પડશે.
    સરસ મનનીય લેખ.
    રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

    Like

  3. માતૃ દેવો ભવ: – પિતૃ દેવો ભવ: – આચાર્ય દેવો ભવ:
    આ સૂત્રો તો ગોખી ગોખીને ચાલીશીએ વટાવી ચૂક્યા

    પણ વડીલો

    બાળ દેવો ભવ: – પરસ્પર દેવો ભવ:

    આ સૂત્રો જો શીખ્યા હોત તો આજે આ અવ્યવસ્થા ન સર્જાણી હોત

    જેવી રીતે નોકરીમાં વૃદ્ધો જો નિવૃત્ત ન થાય તો યુવાનોની તક ઓછી થાય તેવી રીતે લગ્ન-જીવન અને દાંપત્ય જીવનમાં પણ પોતાની પત્નિ હોય તો તેનો સાથ આપવો જોઈએ અને ન હોય તો એકલાં જીવતા શીખવું જોઈએ અથવા તો પોતાની ઉંમરની સ્ત્રીઓ ને સહજીવન માટે પસંદ કરવી જોઈએ તેને બદલે વડીલો શારિરિક તાકાત અને માનસીક સંતુલન ગુમાવી બેઠા હોવા છતાં જુવાન સ્ત્રીઓ ની પાછળ લટુડા-પટુડા થઈને દોડે તે પણ આવા જનરેશન ગેપ માટેનું એક કારણ છે.

    એકંદરે લેખ સારો છે.

    Like

  4. himanshupatel555 says:

    આ લેખ સમાજ અને અન્ય વાતો વિશે તો ઠીક છે પણ આપણે જે વિકાસ સાધ્યો તેનું શું પરિણામ
    આવ્યું તેના પર વધારે પ્રકાશ પાડે છે.

    Like

  5. hiral says:

    સરસ લેખ.

    પણ અહિં થોડો ફેરફાર સુચવું છું. આજનું શિક્ષણ જ્ઞાન નહિં પણ ‘માહિતી વધારે છે’ .
    જ્ઞાન બહુ મોટી વાત છે. જ્ઞાન અનુભવે વધે છે. જે તે શીખેલી વાતને, વિજ્ઞાન ની કે મુલ્યોની એને જીવનમાં ઉતારવાથી વધે છે.

    Like

  6. parmar mayank says:

    madam ,,,,tamaro lekh sache ma ek saras che,,,
    ajno jamano kevo tahi gayo che aem j loko kahya kare che ane aema pan tame kahyu ae pramane juni generation

    tamari vat sachi che ke ajnu generation khub vathu padtu agad avi gayu che tene karne thodi problem to thavani j che ne ,,

    tame kahyu ae mujab ke intercaste marrege ,,,pan hamesha aen jaruri nathi hotu ke intercaste marrege hamesha safal nathi hota,,,

    mara mota bhai ni j vat tamne kahu ke mara bhabhi ae madrasi che amne aem lagtu hatu ke kadach problem thase pan ae aemni jawabdari sari rite samji le che atle amne koi vantho na avyo

    ek biji vat kahu ke ajnu generation have caste ma nathi mantu ane ae sari vat che ke varsothi chali avti caste system aenathi j dur thase…

    atle tamra jeva ae samaj sutharva to aemne insiration apvu joi ,,,hu pan manu chu ke ajnu generation thodu fast che to tamne pan khabar che ke ae slow padvanu nathi aena karta better apne j fast thai jaie…

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s